عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عناوین یادداشت‌ها

  • بت آخری کدام است؟فرعون،قارون یا بلعم؟ (2) پنج‌شنبه 23 فروردین 1397 19:52
    اما من با اینکه به نظریهء سومی ها،بیش تر تمایل دارم؛نه تنها به این علت که بیش تر به مسائل فکری و مذهبی مشغولم و بیش تر فاجعهء جهل و تعصب و انحراف ذهنی و خرافه های اعتقادی را حس می کنم،بلکه همیشه و همه جا دیده ام که جهل تودهء مردم،چه مصیبت ها به بار می آورد؛و چگونه در جامعهء منجمد،هر موجی و حرکتی،محو می شود،و هر...
  • بت آخری کدام است؟فرعون،قارون یا بلعم؟ (1) پنج‌شنبه 23 فروردین 1397 12:44
    «عرفات»،جلگه مانندی است،بیست و چند کیلومتر دورتر از مکه.این جا دورترین نقطه ای است که در مراسم حج،از مکه فاصله می گیرند و از آنجا که به مشعر و سپس به منی می آیند،منزل به منزل،رو به مکه باز می گردند.در این جا باید عصر روز نهم را بمانند.در قصص مذهبی،هست که وجه تسمیهء «عرفات»،این است که پس از هبوط آدم و حوا از بهشت،اینجا...
  • اسلام حقیقی،مذهب فاطمه(س) و علی(ع) است:(2) پنج‌شنبه 23 فروردین 1397 07:33
    و آنگاه حسن صباح از سرنوشت «فاطمه(س)» نیز آگاه شد که برای «علی»،چه ها که ندید و چه ها که نکشید! و خبر یافت که چه کوشش ها برای مبارزه با خلافت جور و اثبات حقانیت علی و ولایت علی،و چه رنج ها و چه تحمل ها؛و شنید که آمدند و درِ خانه اش را بشکستند و در را بر پهلوی فاطمه زدند و پهلویش را بشکستند و خانه اش را آتش زدند! و او...
  • اسلام حقیقی،مذهب فاطمه(س) و علی(ع) است:(1) چهارشنبه 22 فروردین 1397 23:58
    حسن صبّاح [رئیس فرقهء شش امامی اسماعیلیّه]،همدرس و همراه خواجه نظام الملک و خیّام بود؛می بایست یا مانند او سیاستمداری می شد و مرد قدرت و دستگاه؛و یا همچون خیّام،حکیمی منزوی و مرد علم و درس و فلسفه و رصدخانه...و دیدیم که گرچه این دو سرمایه در او،سخت نیرومند بود؛اما چنان که در نامهء وی به سلطان سنجر می خوانیم،وقتی به...
  • اسلام،علیه اسلام! :(3) چهارشنبه 22 فروردین 1397 20:08
    هیچ تاریخی،به شگفتی و دردناکی تاریخ اسلام نیست.مذهبی که همیشه در بیرون بر بیگانه پیروز بوده است و همیشه در خانه،از آشنا شکست خورده است! چه کسی می تواند به سادگی تصور کند که پیشوایان راستین اسلام،به دست پیشوایان دروغین اسلام،همگی یا کشته شده اند و یا مسموم! سرنوشت تشیع،سرنوشت روح اسلام است: «روحی که قربانی کالبد خویش...
  • اسلام،علیه اسلام! :(2) چهارشنبه 22 فروردین 1397 12:43
    تصادفی نیست که قرآن،بیش از مشرکانی که آشکارا در برابرش ایستاده اند،از مسلمانانی که در پشت اش به «نفاق» جا گرفته اند،به خشم و نفرت سخن می گوید.یک سورهء مستقل،به نام این گونه مسلمانان است![سورهء منافقون] بیهوده نیست که پیغمبر(ص)وقتی در مکهء پر از شرک،تنها بود،بی هراس،روی در روی بت ها فریاد می زد؛و در مدینه - که همچون...
  • اسلام،علیه اسلام! :(1) چهارشنبه 22 فروردین 1397 10:02
    تاریخ اسلام،از آغاز،این اصل را ثابت کرده است که «اسلام،هرگاه رویاروی با دشمن درگیر بوده است،همیشه پیروز بوده است؛حتی در نهایت ضعف خویش و اوج قدرت خصم».اما هنگامی که دشمن،جامهء دوست را می پوشیده است و شرک و فساد،ردای تقوا به تن می کرده است،اسلام در اوج جلال و شکوه و شعائر و ظواهرش،از درون مسخ می شده و حقیقت و حیاتش را...
  • مذهب،علیه مذهب:(3) سه‌شنبه 21 فروردین 1397 12:06
    بنابراین،این حرف که در قرن نوزدهم گفته شد که: «دین،تریاک توده هاست،تا توده های مردم به نام امید به بعد از مرگ،محرومیت و بدبختی شان را در این دنیا تحمل کنند؛تریاک توده هاست تا مردم،اعتقاد به این داشته باشند که آنچه پیش می آید،در دست خداوند است و به ارادهء خداوند،و هرگونه کوشش برای تغییر وضع،برای بهبود وضع خود و...
  • مذهب،علیه مذهب:(2) سه‌شنبه 21 فروردین 1397 07:04
    دین شرک،همیشه کوشش اش این است که به وسیلهء معتقدات ماوراءالطبیعی،به وسیلهء اعتقاداتی به نام خدا یا خدایان،به وسیلهء اعتقاد به معاد،یعنی با توجیه اعتقاد به معاد،با توجیه اعتقاد به مقدّسات،با توجیه و تحریف اعتقاد به نیروهای غیبی،با تحریف همهء اصول اعتقادی و مذهبی،وضعی را که اکنون هست،توجیه کند.یعنی به نام دین،مردم را...
  • مذهب،علیه مذهب:(1) دوشنبه 20 فروردین 1397 20:51
    تاریخ،صحنهء جنگ مذهب و بی مذهبی،خداپرستی و بی خدائی نیست.در گذشته،جامعه،قدرت یا نظام حاکمی که بی مذهب یا ضدّ مذهب باشد،وجود نداشته است.پیامبران بزرگ و راستین مردم،با «مشرکین» و «کفّار» می جنگیده اند.و فراموش نکنیم که مشرکان و کافران،همه مذهبی اند.مشرکین،از تمام پیامبران،بیشتر خدا داشته اند! باید این اصل بزرگ و حساس و...
  • اصول اعتقادی ای که در تمام عمر،بر آن بوده ام: (4) دوشنبه 20 فروردین 1397 12:25
    20) «توسل و شفاعت» پیغمبر و ائمه و حتی خاک شهید بزرگ راهِ «حقیقت»،«حرّیت» و «عدالت»:«حسین»!نه به این معنا که توسل و شفاعت،عامل کسب «نجات ناشایسته» باشند؛بلکه برعکس،عامل کسب «شایستگی نجات»اند؛و در رستاخیز نیز، کسانی از «شفاعت» بهره مند می شوند که واجد صلاحیت باشند. 21)نیایش،نه به عنوان وسیلهء تخدیر،جانشینی عمل و...
  • اصول اعتقادی ای که در تمام عمر،بر آن بوده ام: (3) دوشنبه 20 فروردین 1397 07:45
    13)این عبارت که:«امامت و عدالت، دو اصل مذهب شیعه است؛و توحید و نبوت و معاد،سه اصل دین اسلام است»،تعبیر درستی نیست:چون با این تعبیر،شیعه را متّهم می کنند به اینکه:دو اصل امامت و عدالت را بعدا به اسلام اضافه کرده اند؛در حالیکه این دو اصل،از اسلام جدا نیست و بعدا اضافه نشده است.بلکه این،غیر شیعیان هستند که این دو اصل...
  • اصول اعتقادی ای که در تمام عمر،بر آن بوده ام: (2) یکشنبه 19 فروردین 1397 23:51
    و به این گونه،لازم می بینم تشیع خود را صریحا اعلام نمایم و اصول اعتقادی ای را که در تمام عمر بر آن بوده ام و تمام دوران جوانی و سالهای تحصیل و تعلیم و نوشتن و گفتن و کار فکری و اجتماعی ام را نثار آن اعتقادات کرده ام،به عرض برسانم که من معتقدم به: 1)یگانگی خدا 2)حقانیت همهء انبیاء،از آدم تا خاتم 3)رسالت و خاتمیت حضرت...
  • اصول اعتقادی ای که در تمام عمر،بر آن بوده ام:(1) یکشنبه 19 فروردین 1397 19:49
    من هنگامی که شرح حال «ابوذر» را می نوشتم،وقتی رسیدم به اینجا که:ابوذر را باز از شام تبعید می کردند به پایتخت،مردم فقیر که تنها امیدشان او بود،و همهء این بیچارگان مظلوم،که از حلقوم این مرد فریاد می کشیدند،گرد او حلقه زدند تا با او وداع کنند،وی در حالی که سوارش کرده بودند تا از شهر خارج شود،سخنانی گفت که من تعجب می کردم...
  • و موعود من،ظهور می کند:(2) یکشنبه 19 فروردین 1397 11:56
    این است فرق شیمی ای که امروز هست و کیمیائی که دیروز بود.این «اکسیر»،نام دیگری،تعبیر دیگری از همان موعود مُنتَظَر همیشگی انسان است. اکسیری نه از جنس تیزاب،از جنس«محبت»،«نگاه»،«ارادت»،«اخلاص»،«غم»،«ریاضت»،«درد»،«بلا»،«اشک»،«خلسه» و ... « جذبه» و «شوق» و «مراقبت» و «مکاشفه» و «خودبیگانگی» یا «خودآشنائی » به هر حال اشیائی...
  • و موعود من،ظهور می کند:(1) یکشنبه 19 فروردین 1397 09:05
    «انتظار»،یکی از زیباترین و عمیق ترین جلوه های روح فراری و بی آرام انسان است.باید یادآوری کنم که «انسان» را صفتی،درجه ای،کیفیتی در بنی آدم می دانم؛نه مترادف آدمیزاد.بسیار کم و اندک اند از آدمی زادگان که «انسان»اند،یا انسان شوند. آدمی زاد هرچه انسان تر می شود،چشم به راه تر می شود.این یک حقیقت زیبائی است که همواره می...
  • بررسی چند سؤال در مورد ظهور:(2) شنبه 18 فروردین 1397 23:48
    چرا مسیح(ع)،در رکاب این امام است و بعد رجعت می کند؟ یعنی تمام راهبران و پیشوایان عدالت و حقیقت باز می گردند.و این به آن معنا است که نظام محکوم در تاریخ،که حقیقت بود،و رهبران آزادی و عدالت و انسانیت،که همه به شمشیر ستم و زور،فرو شکسته شدند و نتوانستند رهبری جهان و بشریت را به دست گیرند،پس از آن انقلاب جهانی و نابودی...
  • بررسی چند سؤال در مورد ظهور:(1) شنبه 18 فروردین 1397 12:39
    چرا در تشیع،این منجی باید فرزند امام حسن عسکری(ع) باشد؟ من راجع به جنبهء دینی اش اظهار نظر نمی کنم،اما از نظر جامعه شناسی می گویم که اگر منجی،در تشیع،این قید فرزند امام حسن عسکری(ع) بودن را نمی داشت،و شخص مشخصی نمی بود،هر آدم دروغگو و مزدوری،که عامل استعمار یا مولود استبداد و استثمار است،می تواند خود را به عنوان موعود...
  • «انتظار»،مذهب اعتراض به وضع موجود است:(5) شنبه 18 فروردین 1397 09:20
    می بینیم که تا پیغمبر(ص) سرش را بر زمین گذاشت،باز همان آش شد و همان کاسه؛و نظامی که بر تاریخ حکومت می کرد،کم کم ادامه پیدا کرد.نه حقیقت به جا ماند و نه عدالت و نه بشریت نجات پیدا کرد.نه ظلم از بین رفت و نه انحراف و فریب و دروغ.آن موقع به نام کسرا و قیصر بر مردم حکومت می کردند؛حال به نام خلیفهء پیغمبر!!! پس می بینیم...
  • «انتظار»،مذهب اعتراض به وضع موجود است:(4) جمعه 17 فروردین 1397 11:29
    «انتظار» به این معناست که گروهی «منتظر» باشند که نجات بخشی خواهد آمد.پس این فکر،چهار پایهء اساسی دارد: 1. 1)اسارت،2) غیبت،3) انتظار،4) نجات. همین چهار اصل،با همین معنا،می تواند منفی باشد- چنانکه اکنون هست - و می تواند مثبت باشد- چنانکه بود و و باید باشد -. از بُعد منفی،بهترین ضمانت اجراء و عامل آسودگی خیال و فراغت بال...
  • «انتظار»،مذهب اعتراض به وضع موجود است:(3) جمعه 17 فروردین 1397 05:48
    متأسفانه با این که عالِم روحانی ما غالبا متخصص رشتهء خاص فقه است،مردم عادت کرده اند که مسائل گوناگون اسلامی را - در هر موضوعی و رشته ای و از هر بُعدی - از زبان وی بشنوند.ولی چون اسلام- بر خلاف مذاهب دیگر،مانند مسیحیت - در همهء زمینه های زندگی فردی و اجتماعی و معنوی و مادی،اظهار نظر می کند،و از طرفی «فقه» به معنای...
  • «انتظار»،مذهب اعتراض به وضع موجود است:(2) پنج‌شنبه 16 فروردین 1397 22:30
    اگر دیدید که استنباط من،از اصل «امامت» و اعتقاد به آن،با طرز تحلیلی که می کنم،و آن جوری که می فهمم؛در زندگی شخص معتقد به این اصل،و نیز جامعه ای که به این اصل اعتقاد دارد،تأثیر مثبت و سازنده و مترقّی دارد؛پس این استنباط،درست است،حقیقت دارد.و اگر استنباطی که ما از این اصل می کنیم و برای آن،پنجاه تا تئوری علمی هم از قول...
  • «انتظار»،مذهب اعتراض به وضع موجود است:(1) پنج‌شنبه 16 فروردین 1397 12:04
    این اصل کلی را عرض می کنم؛نه به عنوان فردی که به مذهب و دین خودش تعصّب می ورزد و از پایگاه اعتقادات خویش،مسائل علمی و تاریخی را تحلیل می نماید؛بلکه به عنوان یک معلم بی طرف تاریخ ادیان،که هر کس و با هر مذهبی - اگر فقط با چشم منطق علمی به مذاهب بنگرد – به این نتیجه خواهد رسید؛که هیچ مذهبی در تاریخ بشر به اندازهء...
  • چرا امام رضا(ع)،ولایت عهدی مأمون را پذیرفت؟(3) پنج‌شنبه 16 فروردین 1397 07:41
    و بعد می بینیم از ری و تمام شمال ایران و خراسان گرفته،تا هند و عشق آباد و ...همه در زمان مأمون قتل عام شده و تا سالها،فدائی های اینها که به کوهها و دهات پناه برده بودند،هم دعوت کنندهء توده های مردم روستائی به انقلاب شیعی بودند(دنبالهء کار امام رضا)و هم در سنگر ها مقاومت می کردند؛و همیشه هم تحت تعقیب مأمورین خلیفه ای...
  • چرا امام رضا(ع)،ولایت عهدی مأمون را پذیرفت؟(2) چهارشنبه 15 فروردین 1397 23:38
    ظاهرا حرف تازه ای نیست.مگر خلیفه،لا اله الّا الله نمی گوید؟خلیفه،تمام شمشیرهائی را که در شرق و غرب می زند،برای لا اله الّا الله است.پس معلوم می شود که امام(ع) می خواهند حرف تازه ای بزنند؛برای مسلمان ها حرف تازه ای بگویند. در نیشابور،شعار لا اله الّا الله در سال 197 هجری چه حرف تازه ای است؟ظاهرا که این حرف،سلسلهء حدیث...
  • چرا امام رضا(ع)،ولایت عهدی مأمون را پذیرفت؟(1) چهارشنبه 15 فروردین 1397 21:24
    در ابتدا من واقعا نمی دانستم که حکمت این مسئله چی بوده است.به همین جهت،متوسل به خود امام رضا(ع) شدم و از ایشان درخواست کردم که موضوع را برایم روشن فرمایند.اگر من خودم به جای شما بودم،این ولایت عهدی را نمی پذیرفتم؛شما چرا این کار را کردید و این همه راه تا اینجا آمده اید و دست به کسی داده اید که دستش تا مرفق به خون...
  • ام سجّاد(ع)،زیباترین روح پرستنده: (2) چهارشنبه 15 فروردین 1397 12:08
    درست است که ائمهء شیعه،«همگی نوری واحدند»و همه پروردهء یک مکتب و روندهء یک راه و پیشاهنگ یک مقصد و مقصود،ولی این به آن معنا نیست که از نظر نقش اجتماعی و یا نمود شخصیت - یعنی تیپ – همه یکنواخت باشند و هر یک،درست تکرار دیگری باشد.وقتی امام علی(ع) – سر سلسلهء امامت و مظهر برجسته و اکمل این مکتب – خود در سخن گفتن از دو...
  • امام سجّاد(ع)،زیباترین روح پرستنده:(1) چهارشنبه 15 فروردین 1397 08:08
    امام سجاد(ع) دارای سرگذشت ویژه ای است.ائمهء شیعه،همگی قربانی جنایت تاریخند؛و هر یک مظهری از مظلومیت تودهء مردم و رنج انسان و تجسم عینی و رمزی سرنوشت عدالت خواهی و آزادی و فضیلت انسانی در نظام جور و غصب و اختناق تاریخ. ولی امام چهارم،در این میان،زندگی خاصی دارد.او در کربلا نوجوانی بوده است که به چشم های خویش،شاهد آن...
  • «شهید»،قلب تاریخ است! (4) سه‌شنبه 14 فروردین 1397 23:01
    رسالت «زینب» ،پیامی است به همهء انسانها؛به همهء کسانی که بر مرگ «حسین» می گریند؛و به همهء کسانی که در آستانهء «حسین» ،سر به خضوع و ایمان فرود آورده اند؛و به همهء کسانی که پیام «حسین» را،که : «زندگی هیچ نیست،جز عقیده و جهاد»،معترفند،پیام «زینب» به آن هاست که: «ای همه! ای هر که با این خاندان پیوند و پیمان داری؛و ای هرکس...
  • «شهید»،قلب تاریخ است! (3) سه‌شنبه 14 فروردین 1397 19:51
    شهادت،«حضور در صحنهء حق و باطلِ همیشهء تاریخ» است. هر انقلابی،دو چهره دارد: چهرهء اول :«خون» . چهرهء دوم :«پیام» . رسالت نخستین را «حسین(ع)» و یارانش،آن روز گزاردند:رسالت «خون» را. رسالت دوم،رسالت «پیام» است،پیام شهادت را به گوش دنیا رساندن است.زبان گویای خونهای جوشان و تن های خاموش،در میان مُردگان متحرک،بدون است.این...