عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عناوین یادداشت‌ها

  • حجِ آگاهانه (3): سه‌شنبه 25 اردیبهشت 1397 13:30
    هجده) رهبانیتِ تو در صومعه نیست،در جامعه است.در صحنه است،که در ایثار،در اخلاص،در نفی خویش،در تحمل اسارت ها،محرومیت ها،شکنجه ها و درد ها و استقبال خطر ها و در صحنهء درگیری ها و به خاطر خلق است که به خدا می رسی،که: هر مذهبی رهبانیتی دارد و رهبانیت مذهب من،جهاد است . (پیامبر اکرم (ص)) نوزده) تنها این جاست که می توانی کلی...
  • حج آگاهانه (2): سه‌شنبه 25 اردیبهشت 1397 08:50
    نه) مناسک حج،نه فقط رسالهء فقهی در آداب و اعمال حج است و نه فقط رسالهء فکری در فلسفهء این آداب و تفسیر و تحلیل این اعمال،بلکه این آداب و اعمال در حج،نام ویژه اش مناسک است و این نامی است که اسلام،خود بدان داده است و نشان می دهد که تعبیر من از حج – که می گویم مجموعه ای است از حرکات،حرکات دارای نظم وابسته به زمان و در...
  • حج آگاهانه (1): سه‌شنبه 25 اردیبهشت 1397 00:02
    یک) سخن از انحطاط و دگرگونی طبیعی یک مذهب نیست؛بلکه آنچه در اسلام روی داده است،وارونگی است و آنچنان دقیق که نمی تواند تصادفی باشد،یا زادهء عوامل ناخودآگاه طبیعی،بلکه بسیار آگاهانه و پخته و کامل...وجالب این است که در اینجا نیز تشیع،اختصاصا چنین سرنوشتی را دارد و پیداست که دو سرشت مشابه،دو سرنوشت مشابه را نیز داشته باشد...
  • خودسازی مسئولانه (7): دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 20:32
    سلام های نماز،توانائی عجیبی در پر کردن خلأ و در نفی تنهائی مطلق دارند: سلام به این معناست که کسی را که غایب است،احضار می کنید. (السلام علیک ایها النبی و رحمة الله و برکاته): سلام بر نبی یعنی اینکه منشأ ایدئولوژی را احضار کردن. (السلام علینا): سلام بر خودمان یعنی به گروه اعتقادی خودم. (و علی عبادالله الصالحین): سلام...
  • خودسازی مسئولانه (6): دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 11:53
    امروزه سرمایه داری و استعمار،از طریق ساختن ایدئولوژی های رنگارنگ،تشدید خصومت های فرقه ای و قبیله ای،نژادی و شیوع فساد و توسعهء حماقت های ورزشی،مصرف پرستی،ایجاد گرفتاری های حقیر در زندگی خانوادگی و اقتصاد فردی،خلق هنرهای بیمارگونه،فلسفه های پوچ،تأتر ها سینماها کاباره ها رادیو تلویزیون،موسیقی های مبتذل،تجمل پرستی ها...
  • خودسازی مسئولانه (5): دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 07:02
    شیوهء پرورش هماهنگ سه بعد عرفان و عدالت و آزادی،با انجام مداوم و همزمان سه مؤلفهء عبادت،کار و نیز مبارزهء اجتماعی متبلور و تقویت می شود. عبادت مسئله ای است وجودی به معنای خودسازی.عبادت اتصال وجودی مستمر میان انسان و خداوند.عبادت برای جلوگیری از مسخ وجودی انسان مخصوصا در دورانی که سرمایه داری و ...انسانها را به مسخ...
  • خودسازی مسئولانه (4): یکشنبه 23 اردیبهشت 1397 19:33
    خودسازی در بینش اسلام یک ریاضت منفی نیست بلکه یک پرورش مثبت است. خودسازی باید هدف داشته باشد و آنچه خودسازی را معنی می دهد یک ایدئولوژی است و یک ایده آل. نخستین گام این است که دچار از خودبیگانگی نشویم.بزرگترین عامل از خودبیگانگی،تقلید است : تقلید از سنت ها.زندان خویشتن. اولین قدم،کشف خویشتن و ایمان به ظرفیت های انسانی...
  • خودسازی مسئولانه (3): یکشنبه 23 اردیبهشت 1397 14:13
    مسئولیت انسان که ریشه در عمق هستی نداشته باشد و بی پایه و پایگاه وجودی باشد،یک مفهوم ذهنی و ایده آلیستی است و ارزش آن مصنوعی و اعتباری است.در این صورت،ایثار و فداکاری هم بی معنا خواهند بود. نسبیت اخلاق،مربوط به اخلاق اجتماعی است که دائما در حال تغییر است؛اما اخلاق انسانی،ارزشهائی هستند که از فطرت نوعی انسان سرچشمه می...
  • خودسازی مسئولانه (2): یکشنبه 23 اردیبهشت 1397 08:10
    عرفان یک حس همگانی است؛اما چون در شرق،فرهنگ و تمدن زودتر از غرب آغاز شده،عرفان یک قیافهء شرقی پیدا کرده است. مقصود از عرفان در معنای کلی اش،احساس دغدغهء درونی بشری در این جهان طبیعی است.عرفان تجلی فطرت انسان است برای رفتن به غیب،کشف و شناخت غیب. اساسا عامل حرکت و تکامل انسان،غیب جوئی اوست. انسانهائی که تکامل معنوی شان...
  • خودسازی مسئولانه (1): شنبه 22 اردیبهشت 1397 23:50
    عبادت،جوهری است که ریشهء آن ربوبیت است. تا وقتی که اسلام از پوستهء جامد،موروثی و بی مسئولیتش خارج نشود،دشمنی هم ندارد.اما اگر خارج شود،دشمنی ها با آن شروع خواهد شد. امت وسط از نظر مرحوم دکتر علی شریعتی یعنی گروهی که در وسط معرکهء زمان مطرحند؛نه امتی که از نظر هندسی و مکانیکی در وسط باشند؛بلکه امتی که تأثیر گذار در...
  • بازگشت به خویشتن (9): شنبه 22 اردیبهشت 1397 20:17
    یک) ایدئولوژی حقیقی یک تکنیک است؛نه علم است و نه فلسفه و اخلاق و نه تنها عمل.در تکنیک،هدف و نتیجهء غائی،مقدم بر تکنیک است و آن را انسان معین می کند و در علم،برعکس،هدف و نتیجه،مؤخّر است و آنرا خود علم مشخص می کند. دو) تکنیک عبارت است از تحمیل خواست انسانی بر قوانین طبیعی و به تعبیر دیگر،استخدام علم به وسیلهء ارادهء...
  • بازگشت به خویشتن (8): شنبه 22 اردیبهشت 1397 11:50
    علمای عامی و فاقد بینش،دریای بیکرانهء علم اند،اما با یک بند انگشت عمق. در زمینهء فلسفه و علم،حقیقت یک حرف مطرح است و آن را بالذّات تلقی می کنند و با معیارهای علمی و منطقی و تجربی می سنجند:حق است،باطل است،باارزش است،بی ارزش است...اما در جامعه و سیاست،جغرافیای آن حرف را نیز باید مستقیما در قضاوت دخالت داد. غفلت ما از...
  • بازگشت به خویشتن (7): شنبه 22 اردیبهشت 1397 08:08
    آناتول فرانس:عالِم کسی است که فرق میان «من می دانم» و «من می پندارم» را میداند. جامعه شناسی علمی را در قرن بیستم در دانشگاهها و مؤسسات تحقیقی زندانی کرده اند.در حصار سیانتیسم محصور شده و به بیماری هولناک بی غرضی و انزوای عالمانه مبتلا شده است. عیسی(ع): از راههائی نروید که روندگان آن بسیارند؛بلکه از راههائی بروید که...
  • بازگشت به خویشتن (6): جمعه 21 اردیبهشت 1397 21:24
    علمائی که پیامبر اکرم(ص) آنها را برتر از علمای بنی اسرائیل و مداد شان را برتر از خون شهدا معرفی می کنند،اندیشمندان مسئول هستند و آن مرکّب و قلمی که خدا بدانها سوگند یاد می کند،متعلق به اینان است که در مسیر رسالت[و مسئولیت] انبیاء است و با خون شهدا قابل سنجش. علوم،خدمتگزارند به انسان،آنچنان که هست و علوم،مصلحند نسبت به...
  • بازگشت به خویشتن (5): جمعه 21 اردیبهشت 1397 12:35
    رسالت روشنفکر در جامعه:وارد کردن واقعیت های ناهنجار موجود در بطن جامعه و زمان است به احساس و آگاهی توده.روسو می گوید برای مردم،تکلیف معین نکنید بلکه فقط به آنها بینائی نشان دهید،خود راهها را به درستی خواهند یافت. تا زمانی که ملتی برای خود شخصیت قائل است،نفوذ در او ساده نیست.فرهنگ و تاریخ در یک ملت،شخصیت و تعصب ایجاد...
  • بازگشت به خویشتن (4): جمعه 21 اردیبهشت 1397 06:15
    شخصیت اجتماعی یعنی شخصیت یک جامعه،از یک طرف عبارتست از ترکیب اجتماعی یا ترکیب یک جامعه و از طرف دیگر،ویژگی های او یعنی خصائصی که وجود او را از دیگر وجود های اجتماعی ممتاز می سازد. گورویچ:جامعه وجود ندارد؛بلکه جامعه ها وجود دارند. ما قبل از اینکه به مکتب و یا ایدئولوژی ای معتقد باشیم، و قبل از اینکه دست به کاری...
  • بازگشت به خویشتن (3): پنج‌شنبه 20 اردیبهشت 1397 13:41
    جناح دیگر روشنفکری ما،چپ گرایان انقلابی سیاسی،نه چندان ساده لوح بودند که به احیای ریش و عمامه بپردازند و نه اینکه احیای یک ملت مرده را نه در آگاهی سیاسی و رشد اجتماعی و احساس مسئولیت و تعهد و جهاد و فداکاری،بلکه صاف و صریح،تمدن را تجدد بخوانند و کت و شلوار و لوازم آرایش و ... را پیشرفت بشمارند و تجدد در مصرف و فرم...
  • بازگشت به خویشتن (2): پنج‌شنبه 20 اردیبهشت 1397 07:00
    غربی ها فرهنگ گذشتهء افریقائی ها را نفی کرده اند؛اما فرهنگ گذشتهء ما مسخ کرده اند که البته مسخ،بدتر از نفی است.نتیجه اش این است که ما خودمان به دامن غربی ها فرار کنیم. تمدن اسلامی همانند یک قیچی آمده و بین خویشتن قبل از اسلام و بعد از اسلام ما فاصله ای انداخته است که خویشتن قبل از اسلام فقط در موزه ها قابل مشاهده است...
  • بازگشت به خویشتن (1): چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 23:58
    1) هرکسی در این عصر بخواهد مرد موفقی باشد و عنصری باشد که در جامعه فهمیده شود و دارای طرز تفکری موفقیت آمیز باشد،باید در جامعه تعیین کند که برچسب فکری اش چیست.هرفردی باید صف اجتماعی خود را به عنوان مذهبی،روشنفکر،معتقد به فلان ایدئولوژی و...مشخص کند. 2) وقتی به جامعه نگریسته می شود،با توجه به وجود عواملی که طی چند قرن...
  • نیایش (6): چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 20:16
    55)جنایتکاران،قدرتهائی هستند که تاریخ را می چرخانند،سرنوشت آیندهء بشر را قالب ریزی می کنند و از الان،طرح نسل فردا را می دهند... 56)شهادت،جهاد انسان مؤمن آگاه مسئول،با جور و جنایت است در دورهء نتوانستن.امام سجاد(ع) در شرایط خاصی است که حتی امکان خوب مُردن هم برایش فراهم نیست.پس مسئولیتش را در قالب دعا انجام می...
  • نیایش (5): چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 11:40
    46)و نیایش،نه همچون تخدیر آرامش بخش است،بلکه آرامشی که می بخشد زائیدهء اشباع تشنگی و نیاز و اضطراب روح آدمی و پاسخ گفتن به کمبودهائی است که در عمق فطرت آدمی هست. 47)ارزش عقل در نظر ما غربی ها به مراتب بالاتر از آستانهء عشق است...ایکاش انسان امروز،همچنانکه زیبائی دانش را می فهمد،زیبائی خدا را نیز بشناسد و به سخن پاسکال...
  • نیایش (4): چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 08:03
    37)عناصر تشکیل دهندهء دعای اسلامی:اول فصاحت و بلاغت زبان.دوم موسیقی کلام.سوم عنصر فکری.چهارم عنصر سیاسی و اجتماعی[خصوصا در شیعه] 38)اگر وضعیتی مانند کربلا به وجود آید و از مردان،تنها یکی باقی بماند، آن یک تن هم خالی از مسئولیت نیست؛ هم مسئول است که روح خود را به عنوان کسی که همواره این فکر و احساس و این خاطره و این...
  • نیایش (3): چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 00:25
    27 ) نیایش،در همان حال که مطالبه کردن یک چیزی است،به دست آوردن مطلوبی است،در یک بعد دیگرش،عمیق تر از این حرفهاست.اینجاست که به دعای اسلامی نزدیکتر می شویم.نیایش،تجلی یک عشق نیز هست.خدا،این رمز اعلائی که دو معجزهء حیات و وجود از او سر زده است،به همان گونه که خود را از برابر چشم کسی که،جز فهمیدن،نمی فهمد،پنهان می...
  • نیایش (2): سه‌شنبه 18 اردیبهشت 1397 20:20
    16) باید ابتدا به خاطر داشته باشم که انسان،واحدی است نیمش ز آب و گل،نیمش ز جان و دل. 17) در چهرهء کسانی که به نیایش می پردازند،تا حدود تقریبا ثابتی حس وظیفه شناسی،کمی حسد و شرارت و تا اندازه ای حس نیکی و خیرخواهی نسبت به دیگران خوانده می شود. 18) نیایشی که به خاطر دیگری انجام شود همواره اثربخش تر است. 19) [تصور غلطی...
  • نیایش (1): سه‌شنبه 18 اردیبهشت 1397 11:53
    1) خدایا بر محمد و آلش رحمت فرست و مرا در میان مردم به درجه ای ترفیع مده،مگر آنکه به همان اندازه پیش نفس خویشم پست گردانی،و عزّتی آشکارا برایم به وجود میاور،مگر آنکه به همان نسبت پیش نفس خویشم خوار سازی... 2) دعا در اسلام،بر خلاف مسیحیت،صرف نظر از جنبهء عرفانی،دارای جنبهء اجتماعی و حتی سیاسی نیز می باشد. 3) ورود عنصر...
  • اسلام انقلابی (6): سه‌شنبه 18 اردیبهشت 1397 06:43
    21) زبان مردم(لسان قوم)در قرآن،یعنی اینکه هر پیامبری با زبان تودهء مردم حرف می زند و نه با زبان خواص و زبانِ روشنفکران،دانشمندان،اشراف،فلاسفه و...نه اینکه مثلا پیغمبر اسلام به زبان عربی حرف بزند و مثلا به زبان چینی حرف نمیزند. 22) اولا دموکراسی یک رژیم ضد انقلابی است و با رهبری ایدئولوژیک یک جامعه،مغایر است.ثانیا حتی...
  • اسلام انقلابی (5): دوشنبه 17 اردیبهشت 1397 12:43
    16) اختلاف شیعه و سنی در این عصر،بازیچهء اختلاف دو قدرت سیاسی صفوی و عثمانی شد و ابزار کینه توزی های حقیر میان دو دولت... 17) شیعهء صفوی از نهج البلاغه می ترسد،زیرا این کتاب،هم چهره ای را که آنها از علی نشان داده اند- گریم شدهء رستم دستان،قهرمان ملی – محو می کند و هم نقشی را که از مکتب علی ساخته اند،بر باد می دهد. 18)...
  • اسلام انقلابی (4): دوشنبه 17 اردیبهشت 1397 06:34
    11) دولت عثمانی را در آن دوره،موقعی می توانیم به نام یک حاکم فاسد،ناشایسته و غیر قابل قبول تلقی کنیم که آن را با حاکم اسلام واقعی بسنجیم،اما زمانی که آن را در برابر غرب غارتگر و در برابر کلیسا می بینیم،قضیه فرق می کند:غرب که عثمانی را می کوبد،به عنوان حاکم فاسد نمی کوبد؛بلکه به عنوان قدرت اسلام در مدیترانه می کوبد......
  • اسلام انقلابی (3): یکشنبه 16 اردیبهشت 1397 23:38
    8) اصلی ترین خطی که علی را از ابوبکر جدا می کرد،خط فاصل بین حقیقت و مصلحت بود:به عبدالرحمن ابن عوف پول پرست،باید چیزی داد و راضی اش کرد چون آدم با نفوذی است...بنی امیه هم با اینکه دشمن اسلام است،اما چون مقتدرند،نمی توان ندیده شان گرفت.و نیز خالد ابن ولید،چون افسری قهرمان است...چنین آدم پخته و مصلحت شناسی(ابوبکر)،مسلم...
  • اسلام انقلابی (2): یکشنبه 16 اردیبهشت 1397 19:45
    4) در زمان تسلط مغول،علمای مذهب،یا در خدمت حکام مغول در آمده بودند و خلق را به نام مذهب حقهء سنت و جماعت،به تسلیم و رضا در برابر حکامِ مسلمان شده ای می خواندند که همچنان چنگیزی مانده بودند و تنها برای ارضای احساسات دینی مسلمین،در ازای نابود کردن تمدن و ایمان و اخلاق و جامعه و هستی مسلمین،ختنه می کردند؛و یا اینکه اگر...