عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عقل و دین

بیان مسائل دینی به زبان عقلی

عناوین یادداشت‌ها

  • فرهنگ شیعه:(2) جمعه 4 خرداد 1397 09:42
    در آغاز کار،برای من همانند هر کس دیگری که بیش و کم آگاهی دارد،یک جهت و ایمان کلی مطرح بود و آن،جهت و ایمان به اسلام و تشیع بود...؛ولی هرقدر زمان می گذرد،هرقدر مسائل روشنتر می شود،هرقدر عکس العمل ها،تهمت ها،بدگوئی ها،توطئه ها و دشنامها و شایعه ها زیادتر می شود،و دشمنی ها شدیدتر و دست ها رو تر و نقاط تحریک معلوم تر و...
  • فرهنگ شیعه (1): پنج‌شنبه 3 خرداد 1397 12:33
    مسئله ای که هم اکنون برای ما مطرح است،عقدهء هزار و سیصد سال بدبختی ملتی است،بیچارگی امتی است،مسخ و منحرف شدن ایمان نجات دهنده و آگاهی بخشی است،منحرف گشتن،تمکین کردن و خواب شدن مردمی است به جور و جهل و فقر،آنهم به وسیلهء مقدس ترین،عالی ترین و مترقی ترین ایمان و ارزشهای الهی جاودانه ای که داریم و به وسیلهء عزیزترین...
  • افکار دکتر شریعتی (3): پنج‌شنبه 3 خرداد 1397 09:36
    امة وسط یعنی امتی که در وسط معرکه و میانهء میدان و قلب زمانهء خودش و بحبوحهء حوادث ایام و نه منزوی و بی خبر از کشاکش و حرکت های دوران خویش... کتاب،ترازو و آهن معادل مکتب فکری،برابری و قدرت.عامل:خودت! بی رنجی مرگ است و شادی مدام،جهل ! بودا،رستگاری را در رهایی از رنج می بیند،اما اسلام،برعکس، رستگاری را در صیقل خوردن و...
  • افکار دکتر شریعتی (2): چهارشنبه 2 خرداد 1397 23:24
    به بن بست رسیدن علم و نیز فلسفه های انسان ساخته. فطری بودن حقیقت یابی و حق طلبی و ایمان و... و نامیرا بودن آنها و عدم امکان بی نیازی از خدا. آشکار شدن تدریجی چهرهء واقعی دین در زمانهء جدید. توأم بودن سه مقولهءعشق،عدالت،آزادی و تحقق حجم انسانی با این سه بعد وجودی . اقبال لاهوری: ما امروز به تفسیری معنوی از جهان...
  • افکار دکتر شریعتی (1): چهارشنبه 2 خرداد 1397 14:39
    لزوم عدم ترس در زندگی از تنهایی و مخصوصا عدم ترس از تنهایی در مبارزه. تبدیل اسلام از صورتهای منجمد و سنت ها و شعائر موروثی و عادات مذهبی ناآگاهانه و خرافه های پوچ که فقط نسل پیران به آن خو کرده،به شکل یک ایدئولوژی مسئولیت آفرین،خودآگاه و هدایت کننده. وجود عدهء زیادی افراد مؤمن به یک دین،موفقیت آن دین به حساب نمی...
  • ابوذر انقلابی (5): چهارشنبه 2 خرداد 1397 08:53
    57) این گرایش شدید و ناگهانی اسلام به سمت راست که با یک شبه کودتای انتخاباتی در سقیفه آغاز شد،در عصر ابوبکر تنها جنبهء سیاسی داشت و در زمان عمر،وجههء اقتصادی خود را با طبقه بندی مسلمانان از نظر دریافت حقوق دولتی نشان داد و حتی زنان پیغمبر(ص) را در دو اشل قرار داد:آزاد و کنیز! که زنان آزاد پیغمبر(ص) اعتراض کردند و...
  • ابوذر انقلابی: (4) سه‌شنبه 1 خرداد 1397 12:04
    46) علی(ع) در پاسخ عثمان در مورد اینکه با ابوذر چه برخوردی داشته باشد:من آنچه را مؤمن آل فرعون گفت به تو می گویم:اگر دروغگو باشد،دروغش به خودش برمیگردد و اگر راستگو باشد،آنچه را که برایتان پیش بینی می کند به شما می رسد. 47) درآیه 177 بقره،بین دادن زکوة و دادن مال به خویشان،یتیمان و بردگان فرق گذاشته و اینها را بر زکوة...
  • ابوذر انقلابی: (3) سه‌شنبه 1 خرداد 1397 09:03
    32) بندهء مسلمان نماز را برای خشنودی خدای تعالی می خواند و گناهانش همچون برگ های این درخت از او می ریزد. 33) سوگند به کسی که ترا به پیغمبری برگزیده است ابوذر(به خاطر پارسائی و پرهیزکاریش در این دنیای فانی)در ملکوت آسمانها از زمین مشهورتر است. 34) سوگند به کسی که جانم در دست اوست که هرکس که از ثروت مردم چیزی بگیرد،روز...
  • ابوذر انقلابی (2): دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 19:57
    18) خداوند یکصد و چهار کتاب فرستاده است:پنجاه صحیفه بر شیث و سی صحیفه بر اخنوخ و ده صحیفه بر ابراهیم و قبل از تورات بر موسی نیز ده صحیفه و سپس تورات و انجیل و زبور و قرآن را نازل فرموده است. 19) صحف ابراهیم همه اش پند و حکمت بود:ای پادشاه مغرور و به خود گرفتار و بر دوش مردم سوار!من ترا برانگیخته ام تا از طرف من داد...
  • ابوذر انقلابی:(1) دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 11:54
    1) ابوذر می گوید:من در این هستی بیکران نشانه ای یافته ام که مرا به خدا رهنمون شد،امیدی نیست که عقل به کنه او با بحث و تحلیل برسد زیرا او از همهء آنها بزرگتر است و احاطه بدان ممکن نیست. 2) چنین به نظر می رشد که این مردم بیچاره باز دوباره گرفتار شیادی های فکری و عوام فریبی ها و مریدبازی های تازه ای شده اند.باز تا وقتی...
  • افکار اقبال لاهوری (14): دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 07:37
    9 8. جهان بینی ما همچون جهان بینی غربی،مجموعه ای از صورتهای خشک ذهنی،انعکاس انفعالی از جهان و تصویرهائی مجرد و بی روح و بی جوش از طبیعت نیست؛بلکه نوعی تماس مستقیم با حقیقت است.در آمیختن با کائنات،پیوستن به جان هستی و جریان یافتن انسان در متن جاری حیات و حرکت طبیعت،و یا جریان یافتن حیات و حرکت طبیعت در عمق وجود و خون...
  • افکار اقبال لاهوری (13): یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 23:45
    94. جهان بینی اقبال،به همان اندازه که نو است،ریشه در اعماق فرهنگ و ایمان دیرین ما دارد و از دورترین سرچشمه های معنوی خود ما آب می خورد.در این جهان بینی،جوهر اشراق شرقی،عمق و لطافت و وحدت نگری عرفانی،مثبت اندیشی و روشن بینی جهت دار و مسئولیت آفرین و واقعیت آفرین و واقعیت گرای اسلامی،در ذهنی که گسترشش را از آشنائی با...
  • افکار اقبال لاهوری (12): یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 20:27
    87. اسلام،یک ایدئولوژی تام و تمام است که جهان،انسان،رابطهء انسان و جهان،فلسفهء تاریخ و حقیقت زندگی،نظام اجتماعی و بنیاد معاش فردی و جمعی و شیوهء زیستن و مکتب خودساختن و شکل و محتوای روابط اجتماعی و انسانی و گروهی و بالاخره نظام ارزش های خویش را در آن می بینیم و بر اساس آن تعیین می کنیم و با این نگاه است که به تأمل و...
  • افکار اقبال لاهوری (11): یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 13:36
    80. روشنفکر مسئولی که دامنهء مسئولیتش را،نه در تنگنای حقیر و سطحی و گذرای یک موضع گیری پلتیک و در تغییر مکانیکی روابط تولید توزیع و مصرف کالا(که فرهنگ غربی می فهمد)،بلکه در وسعت و ژرفا و اوج و اصالت و صلابت و سهمگینی و نگاهی مشرف و چند بعدی و جوهرشکاف و آفریننده و عمل ثوری مقلب القلوب و الابصار انسانی می یابد،که در...
  • افکار اقبال لاهوری (10): یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 07:30
    71. اما اقبال ابتدا به تحلیل وضع فکری و انتقاد از بینش و شیوهء زندگی و تمدن و فرهنگ غربی می پردازد که:شرق حق را دید و عالَم را ندید؛غرب عالَم را بدید از حق رمید.یک جامعهء غیر صنعتی همیشه جیره خوار و وابسته و در خطر امپریالیسم صنعتی غرب خواهد ماند.هیچ دلیلی وجود ندارد که ثابت کند جامعه ای که با عشق های بلند و عرفان و...
  • افکار اقبال لاهوری (9): یکشنبه 30 اردیبهشت 1397 00:07
    64. یک اروپائی می تواند یک نویسندهء ادبی یا یک فیلسوف یا اقتصاد دان باشد و کار سیاست را به سیاسی ها،یعنی کسانی که او و جامعهء او برای تعهد این کار انتخاب کرده اند،تفویض نماید؛ اما در یک کشور استعمار زده و عقب افتاده،سیاست دیگر یک واجب کفائی نیست که متخصصان این فن بدان مشغول باشند . 65. در آنجا سیاست یعنی مثلا کار کردن...
  • افکار اقبال لاهوری (8): شنبه 29 اردیبهشت 1397 20:16
    55. اگر من روشنفکر بتوانم منابع سرشار و عظیم فرهنگی جامعه ام را استخراج کنم و چشم مردمم را به تاریخ پرحماسه و حرکت مکتب پر از جنبش و شعور زندگی بگشایم،رسالت خویش را به عنوان یک روشنفکر آگاه انجام داده ام.روشنفکر جز این رسالتی ندارد که بر اساس فرهنگ و شخصیت معنوی و ملی یک جامعه،بدان خودآگاهی ملی یا طبقاتی بدهد.رهبری...
  • افکار اقبال لاهوری (7): شنبه 29 اردیبهشت 1397 11:43
    49. دامنهء مبارزهء ضد استعماری و بینش ضد غربی در جامعه های اسلامی،در مکتب های مترقی مصلحان آگاه و بیدار اسلامی وسیع است.بر یک جهان بینی باز و مترقی استوار است.بر یک بینش ایدئولوژیک بشری مبتنی است؛نه بر یک تمایل ناسیونالیستی و سیاسی محدود. 50. افسوس که ما از همین رساله های عملیه پا فراتر نمی گذاریم و مهارت ما،پامال...
  • افکار اقبال لاهوری (6): شنبه 29 اردیبهشت 1397 08:31
    40. فرهنگ اسلامی تنها یک فرهنگ روحی و اخلاقی و متافیزیک مذهبی مانند بودائی و ...نیست؛بلکه یک فرهنگ اجتماعی و سیاسی و مسئولیت زا نیز هست. 41. ساختمان کمپانی تنباکو را که در تهران میسازند،نگاه کنید!این همه برج و بارو و آن دیوارهائیکه ده متر عرض دارد چرا؟تنباکو که این جور برج و بارو لازم ندارد،این یک پایگاه سیاسی و نظامی...
  • افکار اقبال لاهوری (5): جمعه 28 اردیبهشت 1397 19:32
    33 . زن متجدد،ازقید های منحط سنتی رها شده است،اما در عین حال،یک سلسله ضعف های اخلاقی را کسب کرده است که در تیپ سنتی اش از آنها مبرّا بود. 34. اما برای یک زن روشنفکر،رها شدن از این قید ها،یک موفقیت و کمال محسوب می شود و قابل ستایش است.زیرا وی در رهائی از این قید ها،آزادی را به دست آورده است.در حالیکه زن متجدد در رهائی...
  • افکار اقبال لاهوری (4): جمعه 28 اردیبهشت 1397 11:52
    27. با تولد پیامبر اکرم(ص)،آتشکدهء آتش های دروغین خاموش شد:چون اینها آتش اهورامزدا نبودند،آتش اهورامزدا یکی است،اما این آتش ها سه تا بودند:آتش گشتاسب در آذربایجان مال اشراف و شاهزادگان،آتش برزین مهر متعلق به دهقانان و آتش پارس در استخر متعلق به روحانیون زرتشتی:آتش زور و آتش پول و آتش تخدیر افکار مردم به نام دین. 28....
  • افکار اقبال لاهوری (3): جمعه 28 اردیبهشت 1397 09:16
    18. اقبال با توجه به نوع جهان بینی اش،خود را بر انگارهء علی(ع) ساخته است:یعنی انسانی با دل شرق و با دِماغ غرب.مردی که هم درست و عمیق می اندیشد و هم زیبا و پرشکوه عشق می ورزد.مردی که هم با درد های روح آشناست و هم با رنج های زندگی.کسی که هم خدا را می شناسد و هم خلق خدا را. 19. هم چنین به عنوان اندیشمند پی برده است که...
  • افکار اقبال لاهوری (2): پنج‌شنبه 27 اردیبهشت 1397 23:50
    9. توحید - به معنای وحدت ذات خدا – انعکاسات و التزامات منطقی این جهانی و مادی و انسانی دارد.اعتقاد به توحید در عین حال زیربنای وحدت بشری و همچنین زیربنای وحدت طبقاتی انسانی و نیز به معنای بنای یک وحدت عام در هستی است که در آن،انسان در مسیر طبیعت،تکامل پیدا می کند.این معنای توحید اسلامی است و این نه تنها زیربنای فلسفی...
  • افکار اقبال لاهوری (1): پنج‌شنبه 27 اردیبهشت 1397 18:53
    1. ظهور اقبال نشان می دهد که فرهنگ اسلامی و تمدن اسلامی و ایمان اسلامی،استعداد خودش را در ساختن و پرداختن اندیشه ها و شخصیت هائی در سطح جهانی حفظ کرده است. 2. کسانی که از جهل مردم و از خواب مردم و از تعصبهای تنگ نظرانهء بینش عوام تغذیه می کنند،بزرگترین دشمن شان،دشمنان رویاروی اسلام نیستند،دشمن اینها،استعمار نیست،دشمن...
  • حجِ آگاهانه (9): پنج‌شنبه 27 اردیبهشت 1397 09:48
    شصت و دو) قرآن همه جا شیطان را هولناک می نامد و خطرناک،اما در اینجا،ضعیف می خواندش،زیرا اینجا سخن از قتال است و با مجاهدان سخن می گوید.توفیق شیطان،نه به خاطر آن است که قوی است و نه به علت آنکه مردم ضعیف؛بلکه اینها همه زادهء جهل است.فقط باید مردم آگاه شوند.آنچه پیامبران به قوم خویش بخشیدند،سلاح و قدرت نبود،پیام و حکمت...
  • حجِ آگاهانه (8): چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 23:42
    پنجاه و شش) توحید و شرک،دو نظریهء فلسفی صرف نیست،بلکه واقعیتی زنده و زاینده در عمق فطرت انسان،متن زندگی و در قلب درگیری و تضاد و حرکت تاریخ و جنگ طبقاتی مردم است.شرک مذهب است،مذهب حاکم بر تاریخ.تریاک مردم!بندگی مردم با تنها عامل آزادی مردم،مرگ و ذلت مردم،با سرمایهء حیات و عزت مردم!چگونه؟با مسخ مذهب به وسیلهء مذهب!نفاق...
  • حجِ آگاهانه (7): چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 20:23
    چهل و نه) اما اسلام ابراهیم(ع) و محمد(ص)به ما آموخته است که الله از چنین مقدس خودپرست بیزار است،اگر یک روز،کسی از کار خلق غافل ماند و روز را به سر آرد و به سرنوشت جامعه اش نیندیشد و در راه اصلاح آن نکوشد،نه تنها گنهکار است،که حتی مسلمان هم نیست! [من اصبح و لم یهتمّ بأمور المسلمین،فلیس بمسلم] پنجاه) تصوف،بی آنکه بر...
  • حجِ آگاهانه (6): چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 12:04
    چهل و یک) آنچه تو را در راه مسئولیت به تردید می افکند،آنچه تو را به خود بسته است و نگه داشته است،آنچه دلبستگی اش نمی گذارد تا پیام را بشنوی،تا حقیقت را اعتراف کنی،آنچه تو را به فرار می خواند،آنچه تو را به توجیه و تأویل های مصلحت جویانه می کشاند،و عشق به او،کور و کرت می کند؛ابراهیمی ای و ضعف اسماعیلی ات،تو را بازیچهء...
  • حجِ آگاهانه (5): چهارشنبه 26 اردیبهشت 1397 07:48
    سی و دو) بکوش تا عظمت در نگاه تو باشد،نه در آنچه بدان می نگری! سی و سه) ...سپس جاری شوید از همان جا که خلق جاری است.(بقره199)این قید به خاطر آن است که در جاهلیت بزرگان و اشراف در مسیری اختصاصی،کنار از بستر رودی که تودهء مردم در آن به سوی مشعر جاری بودند،حرکت می کردند. سی و چهار) در عرفات،شناخت،جمع بود و در...
  • حجِ آگاهانه (4): سه‌شنبه 25 اردیبهشت 1397 21:39
    بیست و چهار) ابراهیم وار زندگی کن،و در عصر خویش،معمار کعبهء ایمان باش،قوم خویش را از مرداب زندگی راکد و حیات مرده و آرام خواب و ذلت جور و ظلمت جهل،به حرکت آر،جهت بخش،به حج خوان،به طواف آر. بیست و پنج) طواف،انسان است،خودباختهء حقیقت؛و سعی،بشر است،خودساختهء واقعیت؛طواف،انسان متعال؛و سعی،انسان مقتدر. بیست و شش) و حج،جمع...